Van BTU naar kW naar kWh: de basis
Airco's worden vaak aangeduid in BTU (British Thermal Units). Dat is een oude eenheid voor koelvermogen die vooral in de VS wordt gebruikt. In Europa werken we met kilowatt (kW). De omrekening is simpel: 1 kW = 3.412 BTU.
Een airco van 9.000 BTU heeft dus een koelvermogen van 2,64 kW. In de praktijk wordt dit afgerond naar 2,5 kW. Een airco van 12.000 BTU komt neer op 3,5 kW en een airco van 18.000 BTU is 5,3 kW.
| BTU | kW koelvermogen | Geschikt voor |
|---|---|---|
| 7.000 | 2,0 kW | Slaapkamer tot 20 m2 |
| 9.000 | 2,5 kW | Kamer van 20 tot 30 m2 |
| 12.000 | 3,5 kW | Woonkamer van 30 tot 45 m2 |
| 18.000 | 5,3 kW | Grote ruimte of hele woning |
| 24.000 | 7,0 kW | Grote woning of meerdere ruimtes |
Het koelvermogen (kW) zegt hoeveel warmte de airco per seconde uit de lucht kan onttrekken. Het zegt nog niets over het stroomverbruik. Daarvoor heb je de SEER-waarde nodig.
De formule: jaarlijkse stroomkosten berekenen
De SEER-waarde (Seasonal Energy Efficiency Ratio) geeft aan hoeveel kW koeling een airco levert per kW stroom die hij verbruikt, gemeten over een heel seizoen. Een SEER van 7,0 betekent: voor elke 1 kWh stroom krijg je 7 kWh koeling. Hoe hoger de SEER, hoe zuiniger het apparaat.
Koelvermogen in watt. Stroomprijs in euro per kWh. Draaiuren = aantal uren per jaar dat de airco aanstaat.
Hoeveel draaiuren per jaar?
Het aantal draaiuren verschilt per huishouden. Een redelijke schatting:
- Incidenteel gebruik (alleen bij hitte): 200 tot 300 uur per jaar
- Regelmatig gebruik (hele zomer): 400 tot 600 uur per jaar
- Intensief gebruik (zomer + tussenseizoen koelen en verwarmen): 800 tot 1.200 uur per jaar
In de voorbeelden hieronder rekenen we met 500 draaiuren (een gemiddeld koelseizoen) en een stroomprijs van 0,40 per kWh (gemiddeld in Nederland, begin 2026).
Rekenvoorbeeld 1: kamer van 25 m2
Voor een kamer van 25 m2 heb je een airco van circa 2.500 watt (9.000 BTU) nodig. We vergelijken vier scenario's:
| Type airco | SEER | Label | Verbruik/uur | Per seizoen (500u) | Kosten/seizoen |
|---|---|---|---|---|---|
| Premium split (bijv. Daikin Perfera) | 8,5 | A+++ | 294 W | 147 kWh | 59,- |
| Middenklasse split (bijv. Samsung Wind-Free) | 7,0 | A++ | 357 W | 179 kWh | 71,- |
| Budget split (bijv. Tosot Clivia) | 5,1 | A | 490 W | 245 kWh | 98,- |
| Mobiele airco (bijv. De'Longhi Pinguino) | 2,8 | B | 893 W | 446 kWh | 179,- |
Het verschil tussen de zuinigste split-unit en de mobiele airco is 120,- per seizoen. Over 10 jaar is dat 1.200,- aan extra stroomkosten voor de mobiele airco. Reken je de aanschafkosten mee (mobiel ~350,- vs split ~1.100,- inclusief installatie), dan is de split-unit na 7 jaar goedkoper in totaal.
Rekenvoorbeeld 2: woonkamer van 40 m2
Een woonkamer van 40 m2 vereist een airco van circa 4.000 watt (14.000 BTU). We gaan uit van dezelfde 500 draaiuren en 0,40 per kWh.
| Type airco | SEER | Verbruik/uur | Per seizoen (500u) | Kosten/seizoen |
|---|---|---|---|---|
| Premium split (SEER 8,5) | 8,5 | 471 W | 235 kWh | 94,- |
| Middenklasse split (SEER 7,0) | 7,0 | 571 W | 286 kWh | 114,- |
| Budget split (SEER 5,1) | 5,1 | 784 W | 392 kWh | 157,- |
| Mobiele airco (SEER 2,8) | 2,8 | 1.429 W | 714 kWh | 286,- |
Bij een grotere ruimte worden de verschillen nog groter. De mobiele airco kost 192,- per seizoen meer dan de premium split. Voor een hele woning met meerdere ruimtes (multi-split systeem) vermenigvuldigen deze bedragen snel.
Hele woning koelen: wat kost een multi-split?
Een multi-split systeem met een buitenunit en 3 binnenunits (woonkamer + 2 slaapkamers) heeft een totaal koelvermogen van circa 7 tot 8 kW. Bij een SEER van 7,0 en 600 draaiuren:
(7.500 / 7,0) × 600 × 0,40 / 1000 = 257,- per koelseizoen.
Dat is circa 21,- per maand gedurende het koelseizoen. Vergelijk dat met de aanschafkosten van een multi-split (3.000,- tot 5.000,- inclusief installatie) en je ziet dat de jaarlijkse stroomkosten relatief bescheiden zijn. De investering zit in de aanschaf, niet in het gebruik.
Split vs mobiel: kostenvergelelijking over 10 jaar
Het is verleidelijk om een mobiele airco te kopen vanwege de lage aanschafprijs. Maar op de lange termijn is een split-unit bijna altijd goedkoper. Hier is de vergelijking voor een kamer van 25 m2 over 10 jaar:
| Mobiele airco | Middenklasse split | |
|---|---|---|
| Aanschaf | 350,- | 1.100,- (incl. installatie) |
| Stroom per seizoen | 179,- | 71,- |
| Stroom 10 jaar | 1.790,- | 710,- |
| Onderhoud 10 jaar | 0,- (geen onderhoud) | ~500,- (5x onderhoudsbeurt) |
| Totaal 10 jaar | 2.140,- | 2.310,- |
| Levensduur | 5 tot 8 jaar | 15 tot 20 jaar |
Op 10 jaar zijn de totaalkosten vergelijkbaar, maar de split-unit gaat nog 5 tot 10 jaar langer mee. Bovendien koelt hij effectiever, is hij stiller en kan hij ook verwarmen. De mobiele airco moet je na 5 tot 8 jaar vervangen, waardoor de totaalkosten over 15 jaar flink hoger uitvallen.
6 tips om de stroomkosten te drukken
- Kies een hoge SEER-waarde. Het verschil tussen SEER 5,0 en 8,5 is 40 tot 60% minder stroomverbruik. Bij intensief gebruik verdient de meerprijs van een zuiniger model zich binnen 3 jaar terug.
- Gebruik de airco op 24 tot 25 graden, niet op 18. Elke graad koeler kost 6 tot 8% meer energie. Stel de thermostaat in op 24 graden en gebruik de ventilatorstand voor het gevoel van extra koelte.
- Sluit ramen en deuren. Dit klinkt voor de hand liggend, maar veel mensen laten een raam op een kier staan "voor frisse lucht". Dat kost je tot 30% meer energie.
- Gebruik zonwering overdag. Buitenzonwering (screens, rolluiken) houdt tot 80% van de warmte buiten. Dat betekent dat je airco minder hard hoeft te werken.
- Onderhoud je airco jaarlijks. Vuile filters en een vervuild buitendeel verlagen de efficientie met 10 tot 25%. Een jaarlijkse onderhoudsbeurt (60,- tot 120,-) verdient zichzelf terug in lagere stroomkosten.
- Gebruik de timer en nachtstand. Programmeer de airco om uit te gaan wanneer je niet thuis bent en gebruik de nachtstand in de slaapkamer. Die verhoogt de temperatuur geleidelijk met 1 tot 2 graden tijdens de nacht.
SEER en SCOP: de link naar kosten
De SEER-waarde bepaalt je koelkosten, de SCOP-waarde bepaalt je verwarmingskosten. Beide staan op het EU-energielabel van je airco. Wil je een diepere uitleg over hoe je deze waarden leest en vergelijkt? Lees dan onze complete SEER en SCOP gids.
Kort samengevat: een SEER van 6,0+ (label A++) is goed, 8,5+ (label A+++) is uitstekend. Voor SCOP geldt: 4,0+ is goed, 5,1+ is uitstekend. De SEER en SCOP gelden voor split-units. Mobiele airco's halen doorgaans een SEER van 2,5 tot 4,0.