Waarom is airco onderhoud belangrijk?
Een airco die niet wordt onderhouden presteert na een jaar al merkbaar slechter. De filters raken verstopt met stof, de warmtewisselaar werkt minder efficient en in de binnenkant van het apparaat kunnen bacterien en schimmels groeien. Dit is niet alleen slecht voor de luchtkwaliteit, het kost ook geld.
- Energieverbruik stijgt met 5 tot 15% bij vuile filters. De airco moet harder werken om dezelfde temperatuur te halen.
- Luchtkwaliteit verslechtert. Een vervuild filter blaast stof, pollen en potentieel schimmels de kamer in. Niet fijn voor mensen met astma of allergieen.
- Levensduur daalt. Overbelasting door vuile filters en leidingen slijt de compressor sneller.
- Geluid neemt toe. Een vervuilde airco moet harder draaien en produceert meer trillingen.
Onderhoud van een mobiele airco
Het goede nieuws: een mobiele airco is eenvoudig te onderhouden. Je hebt geen installateur nodig. Het basisonderhoud doe je in 15 minuten.
Stap-voor-stap: filters schoonmaken (elke 2 tot 4 weken)
- Zet de airco uit en haal de stekker uit het stopcontact.
- Verwijder het filterrooster aan de achterkant of bovenkant (meestal clips of schuifmechanisme).
- Zuig het filter voorzichtig af met een stofzuiger op lage stand.
- Was het filter onder lauw stromend water. Gebruik geen zeep of schoonmaakmiddel tenzij de handleiding dit specifiek aanbeveelt.
- Laat het filter volledig drogen voordat je het terugplaatst. Een nat filter in een airco is een broedplaats voor schimmels.
- Plaats het filter terug en controleer of het goed klikt.
Stap-voor-stap: wateropvangbak legen
- De meeste mobiele airco's hebben een wateropvangbak of een continu-afvoerslang. Bij condensatie verzamelt zich water.
- Controleer regelmatig of de bak vol is. Sommige modellen schakelen automatisch uit bij een volle bak.
- Leeg de bak en maak hem schoon met een doekje. Laat hem drogen voordat je hem terugplaatst.
- Tip: als je model een continu-afvoeroptie heeft, sluit dan een slang aan die het water naar een emmer of afvoer leidt. Dan hoef je niet te legen.
Extra onderhoudstips voor mobiele airco's
- Veeg de buitenkant af met een vochtige doek. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen.
- Controleer de afvoerslang op knikken en beschadigingen. Een geknikt slang vermindert de efficientie.
- Bewaar de airco in de winter rechtop en op een droge plek, bij voorkeur met de afvoerslang losgehaald.
- Vervang het filter als het zichtbaar beschadigd of vergeeld is. Vervangende filters kosten 10,- tot 25,-.
Onderhoud van een split-unit
Bij een split-unit is er een duidelijk onderscheid tussen wat je zelf kunt doen en wat je aan een professional overlaat.
Zelf doen (elke 2 tot 4 weken)
- Filters reinigen: open de voorkant van de binnenunit (meestal opklapbaar), haal de filters eruit, zuig ze af en was ze onder lauw water. Laat volledig drogen.
- Behuizing afvegen: gebruik een zachte, vochtige doek. Vermijd water op de elektronische componenten.
- Buitenunit checken: verwijder bladeren, takken en vuil rondom de buitenunit. Zorg dat er minimaal 30 cm vrije ruimte is rondom het apparaat.
Professioneel onderhoud (1x per jaar)
Een gecertificeerd installateur doet bij een jaarlijkse servicebeurt het volgende:
- Warmtewisselaar reinigen: de lamellen van de binnenunit worden met speciale reiniger en stoom ontdaan van stof en vuil.
- Condensafvoer doorspoelen: de afvoer voor condens kan verstopt raken, wat lekkage veroorzaakt.
- Koudemiddel controleren: te weinig koudemiddel betekent minder koelvermogen en meer energieverbruik.
- Elektrische aansluitingen inspecteren: losse verbindingen of slijtage worden opgespoord.
- Buitenunit reinigen: de warmtewisselaar van de compressor wordt uitgeblazen of gespoeld.
- Algehele functietest: de installateur controleert of alle modi (koelen, verwarmen, ontvochtigen) goed werken.
Kosten professioneel onderhoud
- Enkele beurt: 75,- tot 150,- (afhankelijk van regio en merk)
- Onderhoudscontract (jaarlijks): 100,- tot 200,- per jaar (1 tot 2 beurten inbegrepen)
- Koudemiddel bijvullen: 50,- tot 100,- extra (niet altijd nodig)
Tip: plan het onderhoud in april of mei, voor het seizoen begint. Installateurs zijn dan minder druk en de wachttijden korter.
Onderhoudsschema
- Elke 2 tot 4 weken (bij gebruik): filters reinigen, wateropvangbak legen (mobiel)
- Elk seizoen: buitenunit controleren op vuil en begroeiing, afvoerslang inspecteren
- 1x per jaar (split-unit): professioneel onderhoud door gecertificeerd installateur
- Elke 5 tot 7 jaar: overweeg vervanging van versleten onderdelen (condensaatpomp, ventilatoren)
Dit moet je NIET zelf doen
- Koudemiddel bijvullen of aftappen. Dit is wettelijk voorbehouden aan gecertificeerde F-gas technici. De boete bij overtreding kan oplopen tot duizenden euro's.
- De warmtewisselaar met een hogedrukspuit reinigen. Je beschadigt de fragiele lamellen permanent.
- Elektrische reparaties uitvoeren. Dit is gevaarlijk en vereist een elektricien of airco-installateur.
Veelgestelde vragen
De filters van je airco (mobiel of split) moet je elke 2 tot 4 weken schoonmaken bij regelmatig gebruik. Professioneel onderhoud van een split-unit is 1 keer per jaar aan te raden, bij voorkeur in het voorjaar voor het koelseizoen begint. Een mobiele airco heeft geen professioneel onderhoud nodig, alleen regelmatig filters reinigen en de wateropvangbak legen.
Het basisonderhoud kun je zelf doen: filters reinigen, behuizing schoonmaken en bij een mobiele airco de wateropvangbak legen. Voor een split-unit is het jaarlijks professioneel onderhoud beter om aan een gecertificeerd installateur over te laten. Die controleert het koudemiddel, reinigt de binnenunit grondig en inspecteert de buitenunit. Zelf het koudemiddel bijvullen mag wettelijk niet.
Professioneel onderhoud van een split-unit kost 75 tot 150 euro per beurt, afhankelijk van de regio en het merk. Een onderhoudscontract (jaarlijks) kost 100 tot 200 euro per jaar en omvat meestal 1 tot 2 beurten. Het is een investering die de levensduur van je airco verlengt en het energieverbruik verlaagt.